Μια διαφορετική ανάγνωση της Χάρτας του Ρήγα, που αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της, προτείνει η έκθεση που εγκαινιάζεται στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ την Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου 2017, στις 19.30. Για πρώτη φορά έξι αντίτυπα της Χάρτας, διαφορετικών τυπολογιών και προελεύσεων, συναντώνται σε μια έκθεση, και η συνομιλία τους φανερώνει στο κοινό τα χαρτογραφικά τους «μυστικά».

Την έκθεση, που έχει τίτλο «Η Χάρτα του Ρήγα: Τα δύο (συν) πρόσωπα. Μια άλλη ανάγνωση του χάρτη», διοργανώνει η Bιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με αφορμή τις εκδηλώσεις για την επέτειο των 90 χρόνων από την ίδρυσή της. Είναι  αφιερωμένη στην επέτειο των 220 χρόνων από την έκδοση της Χάρτας της Ελλάδος του Ρήγα Βελεστινλή το 1797 στη Βιέννη, ένα αντίτυπο της οποίας (από τα λίγα σωζόμενα των 1220 αντιτύπων που τυπώθηκαν) φυλάσσεται στην Τρικόγλειο Βιβλιοθήκη της ΒΚΠ ΑΠΘ.

Στόχος της έκθεσης είναι η παρουσίαση της Χάρτας ως χαρτογραφικού «τεχνικού έργου», πώς την οραματίστηκε και τη σχεδίασε ο Ρήγας  και πώς οργάνωσε την τεχνικά πετυχημένη παραγωγή και εκτύπωσή της μεταξύ Βουκουρεστίου και Βιέννης.

Η έκθεση αυτή έγινε εφικτή, κυρίως χάρη στην ανάπτυξη της ψηφιακότητας και της διείσδυσής της και στις ανθρωπιστικές επιστήμες (digital humanities), εμπλουτίζοντας έτσι τις γνώσεις μας ακόμη και για ένα αντικείμενο μελετημένο εξαντλητικά όπως η Χάρτα. Η Χάρτα με την έκθεση αυτή αναδεικνύεται ως ένα μεγαλεπήβολο σε σύλληψη και εκτέλεση έργο της τότε τεχνολογίας.

Η έκθεση παρουσιάζει τα «Δύο (συν) πρόσωπα» της Χάρτας, όπως αυτά αποκαλύφθηκαν από την έρευνά της ως χαρτογραφικού «τεχνικού έργου», σε μια προσπάθεια κατανόησης του τρόπου με τον οποίο σχεδιάστηκε και καρποφόρησε. Η Χάρτα ως τεχνική κατασκευή δεν είχε απασχολήσει ιδιαίτερα την επιστημονική κοινότητα μέχρι το 1995, όταν στο ΑΠΘ άρχισε η έρευνα και μελέτη της ως χαρτογραφικού «τεχνικού έργου», και κορυφώθηκε το 2008, όταν αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά η ύπαρξη δύο τυπολογιών της με σαφείς διαφορές στο χαρτογραφικό της περιεχόμενο, κυρίως τοπωνυμικού αλλά και σχεδιαστικού χαρακτήρα. Το 2010 η έρευνα αυτή, η οποία συνεχίζεται αδιάλειπτα μέχρι σήμερα, αποκάλυψε και παραλλαγή των δύο κύριων τυπολογιών έτσι, ώστε να είναι δυνατή η παρουσίαση, για πρώτη φορά στο ευρύ κοινό, της σχετικής τεκμηρίωσης των 20 διαφορών των δύο κύριων τύπων Τύπου Α, Τύπου Β και των παραλλαγών Τύπου Α(π) της Χάρτας.

Για να καταστεί αυτό εφικτό, εκτός του αντιτύπου (Τύπου Β) της Τρικογλείου Βιβλιοθήκης της ΒΚΠ ΑΠΘ, στην έκθεση παρουσιάζονται, για πρώτη φορά μαζί, έξι αντίτυπα της Χάρτας, τα οποία παραχωρήθηκαν ευγενώς από τις συλλογές των συνεργαζόμενων φορέων: της Τραπέζης της Ελλάδος (Τύπου Β και Τύπου Α(π)), του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου (Τύπου Β), της Πασχαλείου Σχολής Καπεσόβου Ζαγορίων (Τύπου Α(π)) και του Ιδρύματος Σύλβιας Ιωάννου (Τύπου Α, σε πιστή ψηφιακή μορφή). Την έκθεση συνοδεύουν: ένα πιστό αντίγραφο του σπάνιου Πίνακα της Ελλάδος του Άνθιμου Γαζή (ανακατασκευασμένου ψηφιακά), 20 μεγάλων διαστάσεων εικονογραφημένοι πίνακες με επεξηγηματικό-ερμηνευτικό υλικό, τρίπτυχα, βίντεο και ειδική ομότιτλη έκδοση της Τρικογλείου Βιβλιοθήκης.

Έξι αντίτυπα, έξι επέτειοι

Η έκθεση έχει πολλαπλό επετειακό χαρακτήρα. Με τα έξι αντίτυπα της Χάρτας γιορτάζονται και έξι επέτειοι: τα 220 χρόνια από την έκδοση της Χάρτας στη Βιέννη και τα 270 από τη γέννηση του Ρήγα το 1757 στο Βελεστίνο (χρονολογία ευρύτερα αποδεκτή), τα 90 χρόνια από την ίδρυση της Βιβλιοθήκης στο ΑΠΘ το 1927, αλλά, τύχη αγαθή, και τα 90 χρόνια από την ίδρυση της Τραπέζης της Ελλάδος, τα 100 χρόνια από την ίδρυση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης και τα 20 χρόνια από την ανακήρυξη της Χάρτας ως διατηρητέου μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς από το Υπουργείο Πολιτισμού το 1997.

Η έκθεση στο Τελλόγλειο είναι η «άλλη» ματιά στη Χάρτα, από τη σκοπιά της επιστήμης και τεχνολογίας της Χαρτογραφίας η οποία εμπλουτίζει τις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες, υπενθυμίζοντας ότι ως τεχνική κατασκευή η Χάρτα αποτελεί επίτευγμα πρώτου μεγέθους για την εποχή της. Γεννήθηκε σε μια φρενίτιδα προσδοκιών και ανατροπών για το Γένος, συμβολίζοντας μοιραία μια αενάως επαναλαμβανόμενη εθνική χαρμολύπη. Με την πρώτη της εμφάνιση η Χάρτα μετασχηματίζεται αινιγματικά σε μύθο θελκτικό, για να φθάσει στη σύγχρονη μεταμόρφωσή της σε διατηρητέο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς, άξιο θαυμασμού, σεβασμού και διαρκούς μελέτης (τουλάχιστον στο ΑΠΘ)

 

Παράταση έκθεσης

Παρατείνεται έως τις 12 Φεβρουαρίου 2018 η έκθεση «Η Χάρτα του Ρήγα: Τα δύο (συν) πρόσωπα. Μια άλλη ανάγνωση του χάρτη», η οποία διέγραψε έναν μήνα επιτυχημένης πορείας στο Τελλόγλειο. Την έκθεση διοργανώνει η Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης ΑΠΘ/AUTh Library & Information Centre, με αφορμή τις εκδηλώσεις για την επέτειο των 90 χρόνων από την ίδρυσή της.

Στο ισόγειο και τον πρώτο όροφο του Τελλογλείου προτείνεται μία διαφορετική ανάγνωση της Χάρτας του Ρήγα, που αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της. Για πρώτη φορά εκτίθενται μαζί έξι αντίτυπα της Χάρτας, τριών τυπολογιών, με έμφαση στη «Χαρτογραφία της Χάρτας του Ρήγα» και τα αινίγματά της, από την Τρικόγλειο Βιβλιοθήκη, την Τράπεζα της Ελλάδος (2 Χάρτες), το Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, την Πασχάλειο Σχολή Καπεσόβου και το Ίδρυμα Σύλβιας Ιωάννου.

Οι έξι Χάρτες συνοδεύονται από: τον Πίνακα της Ελλάδος του Άνθιμου Γαζή (Βιέννη, 1800), 20 εκθεσιακές ερμηνευτικές ενότητες, ψηφιακές προβολές και video, έκθεση επιλεγμένων σχετικών βιβλίων από τις συλλογές της Κεντρικής Βιβλιοθήκης ΑΠΘ και ειδική έκδοση της Τρικογλείου Βιβλιοθήκης.

 

info

Διάρκεια έκθεσης
Παράταση έως τις 12 Φεβρουαρίου 2018

Μέρες/Ώρες λειτουργίας
Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 9.00 – 14.00
Τετάρτη 9.00 – 14.00 και 17.00 – 21.00
Σάββατο – Κυριακή 10.00 – 18.00
Δευτέρα κλειστά

Τηλ. επικοινωνίας
2310 247111

από έως
Πολιτισμός Things to do

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ